Makale Yazar(Ekrem Öncü)

Sirketlerine araç alacaklar dikkat!
31.10.2019 00:00:00

Sirketlerine araç alacaklar dikkat!

31 Ekim 2019, 13:58 ---

Yeni vergi düzenlemelerini içeren tasari dün TBMM genel kuruluna sunuldu. Bu tasarida oldukça önemli düzenlemeler bulunmakta olup son yazimda vergi davalarina iliskin düzenlemeyi ele almistim. Bugün ele alacagim konu binek otomobillerin giderlerine yönelik olarak getirilen kisitlama olacaktir.

Konu binek otomobiller olunca, Kuzey Kibris Türk Cumhuriyetinde yasadigim bir olayi anlatmadan geçemeyecegim. Takside yolculuk esnasinda, Türkiye’de araba fiyatlarinin yüksek oldugunu konusuyor iken taksici arkadas “Türkiye neden araba üretsin ki, Almanya üretiyor arabayi 200.000 TL’ye satiyor Türkiye bu arabayi 400.000 TL’ye satiyor ve Almanya kadar para kazaniyor. Üstelik Almanya bu arabayi üretmek için bir de maliyete katlaniyor. 200.000 TL’ye sattigi arabadan en fazla 50.000 TL kar ediyordur biz ise 200.000 TL kazaniyoruz” seklinde bir görüs dile getirdi. Degisik bir bakis açisi ama kazin ayagi öyle degil aslinda. Almanya 200.000 TL satista 50.000 TL kazansa bile katma deger yaratiyor, ihracati artiyor, istihdami artiyor, ekonomi büyüyor. Ancak, bizde de tüketime bagli bir artis oluyor ama bir cebimizden alip öbür cebimize koymus oluyoruz. Sonuçta vatandaslarimizdan yüksek vergi aliyoruz. Üretim önemlidir. Bir ekonomi ancak ve ancak üretimle gelisebilir. Vergi toplamak güzel ama üretimin olmadigi yerde vergi toplayacak kaynak da bulamayabilirsiniz. 

Tasari ile binek otomobillerine yönelik getirilecek düzenlemeye dönecek olur isek, tasarinin 14 ve 15’inci maddeleri ile 193 sayili Gelir Vergisi Kanununun 40 ve 68’inci maddelerinde degisiklik yapilarak binek otomobillerinin giderlerine yönelik kisitlamalar yapilmaktadir.

Mevcut uygulamaya göre dört kisit getirilmektedir.

1.      KISIT

Faaliyetleri kismen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanmasi veya çesitli sekillerde isletilmesi olanlarin bu amaçla kullandiklari hariç olmak üzere, kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerinin her birine iliskin aylik kira bedelinin 5.500 TL’ye kadarlik kismi gider olarak dikkate alinabilecektir. Halbuki, mevcut uygulamada böyle bir sinir bulunmamaktadir.

2.      KISIT

Binek otomobillerinin iktisabina iliskin özel tüketim vergisi ve katma deger vergisi toplaminin en fazla 115.000 TL’ye kadarlik kismi gider olarak dikkate alinabilecektir. Mevcut durumda böyle bir sinir bulunmamaktadir. ÖTV ve KDV toplami tutara bagli olmaksizin dogrudan gider yazilabilmektedir.

3.      KISIT

Faaliyetleri kismen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanmasi veya çesitli sekillerde isletilmesi olanlarin bu amaçla kullandiklari hariç olmak üzere, binek otomobillere iliskin giderlerin en fazla % 70’i indirilebilecektir. Mevcut uygulamada böyle bir sinir bulunmamaktadir. Buradaki düsünce, sirket arabalari sirket sahiplerinin isleri ile ilgili olmayan özel islerinde de kullaniliyor olabilir, o halde bir kisit koyalim seklinde tezahür etmis olabilir.

4.      KISIT

Faaliyetleri kismen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanmasi veya çesitli sekillerde isletilmesi olanlarin bu amaçla kullandiklari hariç olmak üzere, özel tüketim vergisi ve katma deger vergisi hariç ilk iktisap bedeli 135.000 TL’yi, söz konusu vergilerin maliyet bedeline eklendigi veya binek otomobilin ikinci el olarak iktisap edildigi hallerde, amortismana tabi tutari 250.000 TL’yi asan binek otomobillerinin her birine iliskin ayrilan amortismanin en fazla bu tutarlara isabet eden kismi, gider yazilabilir.

Bu kisit ile de, sifir araç alimlarinda 115.000 TL ÖTV arti KDV dogrudan gider yaziliyor ise 135.000 TL özerinden amortisman ayrilabilir.  ÖTV arti KDV de maliyete eklenecek olur ise 250.000 TL üzerinden amortisman ayrilabilecektir. Ikinci el araç alimlarinda ise 250.000 TL’ye kadar olan tutar üzerinden amortisman ayrilabilecektir. 500.000 TL’ye de araç alinsa yalnizca amortismana tabi tutulabilecek tutar 250.000 TL olacaktir.

Kanaatimce 250.000 TL düsük bir tutar olmustur. 250.000 TL’ye orta ve üst segment araba almak imkansizdir. Bu uygulama üst segment araç satislarini düsürebilir ancak bu kez da devletin ÖTV ve KDV rakamlari düsebilir. Nitekim degeri yüksek araçlardan daha yüksek ÖTV ve dolayisi ile KDV alinmaktadir.

2019 yilinda araç alanlar bu düzenlemeden etkilenecek midir?

Taslagin yürürlük maddesine göre, bu uygulama 1/1/2020 tarihinden itibaren baslayan vergilendirme dönemi gelir ve kazançlarina uygulanmak üzere yayimi tarihinde yürürlüge girecektir. Yani kanun maddesi kanunun yayimi tarihinde yürürlüge girecek ancak 1.1.2020 den itibaren baslayan dönemlerde bu kisitlar uygulanacaktir. Dolayisi ile 2019 yili sonuna kadar hangi araç alinirsa alinsin kisitlamaya tabi olmayacaktir.

Ancak, amortisman ayrilirken tasarida yer alan “bu hükmün uygulanmasinda binek otomobilin iktisap edildigi tarihte yürürlükte olan tutar dikkate alinir” denilerek kanunun çiktigi tarihten sonraki alimlarda amortisman kisiti uygulanacaktir denilmek istenmektedir. Tasari, örnegin 10.11.2019 tarihinde yasalasirsa ve 31.12.2019 tarihine kadar bu iki tarih arasinda araç alinir ise gider boyutu ile kisit olmayacak, amortisman ayirma boyutu ile ise kisit 1.1.2020 tarihinden itibaren baslayacaktir. Konu tartismaya açik olmakla birlikte idare tarafindan tartismasiz bir sekilde açikliga kavusturulmalidir.

Kanunun yürürlüge girmeden alinacak araçlar için ise herhangi bir kisitlama olmayacaktir. O nedenle 250.000 TL üzerinde bir rakama araç alacak olanlar kanun çikmadan alacak olurlar ise en azindan amortisman boyutu ile de sinirlamaya takilmayacaklardir.

Kaynak : http://www.finansgundem.com/yazarlar