Hile Denetimi


İşletmelerde çeşitli kişi ve kurumlarca yapılan muhasebe hilelerinin ve bunların nedenolduğu ekonomik kaybın büyük boyutlara ulaşması, ticari ve ekonomikanlaşmazlıklar, yaratıcı muhasebe (Creative accounting), bulanık muhasebe(Fuzzy Accounting) gibi mali tablo kullanıcılarını yanıltmaya yönelikuygulamaların artması;muhasebenin kapsamını genişleterek, “Adli Muhasebe” olarak anılan mesleğindoğmasına neden olmuştur.Gelişmiş ülkelerde yaygın uygulama alanı bulan Adli Muhasebecilik; adlisorunlarda, muhasebeden, denetlemeden ve araştırma yeteneklerinden faydalanmayıifade eder

Mahkeme ve diğer bazı hukuki amaçlar için yapılan bu uzman muhasebeciçalışmalarında amaç, avukatlar ve muhasebeciler arasındaki bilgi alışverişindeköprü kurmaktır.Bu bağlamda çalışmanın amacı, ülkemizde henüz tam anlamıyla uygulama alanıbulamayan Adli Muhasebecilik mesleğinin kapsamı ve özellikleri hakkında bilgivermektir.

1980 li yıllardan itibaren ABD başta olmak üzere batı ülkelerinde muhasebe vedenetim alanında yeni denilebilecek bir meslek gelişmeye başlamıştır. Bumeslek, orijinal ismi ile “Forensic Accounting” olarak anılmaktadır. Forensickelimesinin sözlük anlamı, “Mahkemeye ait”, “Adli davalarda bir standart olarakkabul edilme” şeklinde ifade edilmektedir (Bozkurt, 2000a:56). Dilimizde “Adli Muhasebecilik”olarak karşılık bulan bu meslek; muhasebe, denetleme ve araştırmabecerilerinden oluşan bir sahayı tanımlar.

Bu kapsamda adli muhasebeciler, adli sorunlarda; dava mahkemeye intikal etmedenveya dava sürecinde, tartışmanın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekliesasları belirleyecek bir hesap analizi sağlarlar. Adli muhasebeci terimi gerçeğe ulaşmak için ve bu gerçekten yola çıkarak bilirkişi yargısına varmak için organize bir şekildeseyreden “analiz, inceleme, soruşturma, denetleme veya sorgulama işlemlerinigerçekleştiren “Sertifikalı Kamu Muhasebecisi” (CPA) için genelliklekullanılmaktadır. Adli muhasebecilik ve dava desteği hukuki meselelerdeCPA’ların sunduğu hizmetleri kapsar (Crumbley, 1995:25). Genel olarak bir adli muhasebeci aşağıdaki konularlailgilenir (Forensic-accounting, 2005):
Finansalkanıtların analizi (sayısal verilerin incelenmesi), ?Finansal kanıtların sunumuna ve analizine yardım edecek yazılımlar geliştirmek, Bulguların raporlar, dokümanlar veya vesikalar halinde incelenmesi, Duruşmada delilleri desteklemek için görsel vesikalar sunarak ve uzman şahitolarak mahkemede tanıklık ederek, kanuni işlemlere destek sağlamak.